جمعه ، 09 آبان 1393  |  English
معرفی استان یزد
معرفی جاذبه ها
آداب و رسوم
مشاهیر
صنایع دستی
سوغات
خدمات گردشگری
گالری تصاویر

 
استان يزد از شمال به استان اصفهان، از شمال شرق به استان خراسان، از جنوب به استان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هاي كرمان و فارس، از شرق به استان‌هاي خراسان و كرمان و از غرب به استان اصفهان محدود است. اين استان در كمربند خشك و نيمه خشك نيمكرة شمالي قرار دارد و مساحت آن 129678 كيلومتر مربع است.

 

 

پایگاه الکترونیکی اداره کل میراث استان یزد

 استان يزد در فلات مركزي ايران به سبب موقعيت جغرافيايي، داراي آب و هواي اقليمي گرم و خشك بياباني است؛ اما شرايط محلي دگرگوني هاي محدودي را در آن پديد آورده است: از يك سو، ارتفاعات شيركوه شعاع وسيعي از منطقه را تحت تأثير عوامل مثبت قرار داده، به گونه اي كه در دره ها و كوهپايه‌هاي آن هوا نسبتاً ملايم و داراي آب و هواي ييلاقي است. از سوي ديگر، وجود كويرهاي نمك و دشت هاي وسيع و لخت و عريان در مركز و مشرق استان، بر ميزان درجه خشكي و شدت شرايط كويري آن افزوده است.

در اين استان، نوسان دما در تابستان و زمستان و حتي در شب و روز زياد است. درجه حرارت هوا در طول سال، بين حداقل بيست درجه سانتيگراد زير صفر تا چهل و شش درجه سانتيگراد بالاي صفر در نوسان است. از اين رو، استان يزد داراي دو فصل است: فصل بلند گرما (اسفند تا مهر) و فصل كوتاه سرما (از آبان تا اواخر بهمن).

معمولاً سردترين ماه‌هاي سال اين استان، دي و بهمن و گرم‌ترين آن تير است. اين استان در فصل تابستان، داراي روزهاي بسيارگرم و شب هاي اغلب خنك و دلنشين است. در تابستان با اين كه هوا در كفه‌هاي‌كويري و بياباني‌گرم و آزاردهنده است، ولي در ارتفاعات شيركوه، دره ها خنك و خوش آب و هواست و اغلب خانواده‌هاي يزدي در اين فصل به آن نواحي مي روند.

یزد   شهرستان يزد به دليل وجود جاذبه‌هاي شغلي، رفاهي و تمركز اداري پرجمعيت‌ترين شهرستان اين استان به شمار مي‌رود و با جمعيتي حدود 390000 نفر، 52 درصد از كل جمعيت اين استان را تشكيل مي‌دهد. وسعت شهرستان يزد 2397 كيلومتر مربع است.
  میبد  

شهرستان ميبد در پنجاه كيلومتري شمال غربي شهرستان يزد قرار دارد. اين شهرستان با 1271 كيلومترمربع وسعت، كوچك‌ترين شهرستان استان است و به لحاظ تراكم نسبي جمعيت، بعد از يزد قرار دارد. شهرستان ميبد شامل يك بخش «مركزي» و دو دهستان «بفروييه» و «شهدا» است.

  مهریز     شهرستان مهريز در سي كيلومتري جنوب شهرستان يزد و در همسايگي شهرستان‌هاي «تفت»، «بافق» و «خاتم» و استان كرمان قرار دارد. اين شهرستان با وسعت 14684 كيلومتر مربع و جمعيت بيش از 46302 نفر داراي دو بخش «هرات ـ مروست» و «مركزي» و پنج دهستان است. بناي شهرستان مهريز را به «مهرنگار» دختر «انوشيروان» نسبت داده‌اند. به دليل حاصلخيزي اراضي اين شهرستان، بيشتر مردم اين منطقه به كار كشاورزي اشتغال دارند.
طبس   شهرستان طبس با 55464 كيلومتر مربع وسعت، بزرگترين شهرستان اين استان است و در دامنة غربي ارتفاعات «شتري» در حاشية كوير نمك قرار دارد و از شمال و شرق با استان خراسان همسايه است. اين شهرستان داراي دو شهر و هشت دهستان است و حدود 63400 نفر جمعيت دارد.
 شهر صدوق در یزد صدوق  

 شهرستان صدوق با وسعت 5486 كيلومتر مربع در شمال غربي استان قرار دارد. جمعيت اين شهرستان در سال 1375 بالغ بر 27924 نفر بوده است. مركز اين شهرستان «اشكذر» است و داراي دو بخش «مركزي» و «خضرآباد» و سه دهستان است.

 چنار با 1500 سال قدمت در نزدیکی شهر خاتم خاتم  

  شهرستان خاتم 7931 كيلومترمربع وسعت و جمعيتي معادل 27947 نفر دارد. آب و هواي خاتم بياباني و نيمه بياباني است. بخش عمده اين شهرستان، زير پوشش جنگلي قرار دارد. جنگل‌هاي پسته وحشي «باغ شادي» و جنگل‌هاي بادام كوهي «چنار ناز» از جمله پوشش گياهي اين منطقه به شمار مي‌روند. اين شهرستان مهم‌ترين قطب كشاورزي استان يزد محسوب ميشود.

 

 تفت تفت  

 

 شهرستان تفت با وسعت شش هزاركيلومتر مربع در هجده كيلومتري جنوب غربي استان قرار دارد و يكي از مناطق خوش آب و هواي اين استان است. اين شهرستان داراي دو بخش و نُه دهستان است. مساحت عمومي اين شهر بيش از پانزده كيلومتر‌ مربع است و بيشتر فضاهاي آن را، به ويژه در محلات قديمي، باغ‌ها تشكيل مي‌دهند. بافت كلي و قديمي شهر، باغ ـ محله و خانه ـ باغ است.

  بافق  

 

 

اين شهرستان با مركزيت شهر بافق، در فاصلة يك صد و بيست كيلومتري جنوب شرقي يزد و در ارتفاع 927 متر از سطح دريا قرار دارد. وسعت اين شهرستان 15298 كيلومتر مربع و جمعيت آن بيش از 41835 نفر است و از دو بخش و شش دهستان تشكيل شده است.

به علت وجود درختان خرما در اين منطقه، صنايع دستي وابسته به نخل در اين شهرستان رونق فراوان دارد. همچنين اين شهرستان به لحاظ وجود معادن غني بسيار حايز اهميت بوده و شغل بسياري از مردم آن معدن‌كاري است.

  اردکان  

 شهرستان اردكان با وسعت بيش از بيست و سه هزار كيلومتر مربع و ارتفاع هزار و سيصد متر از سطح دريا، در شصت كيلومتري شمال غرب استان و در حاشية كوير نمك قرار دارد و داراي 61717 نفر جمعيت است. گفته شده است اردكان در قرن هفتم هـ . ق در محل “زردك” (قديمي‌ترين آبادي اين منطقه) بنا شده است. اين شهرستان داراي سه بخش «مركزي»، «خرانق» و«عقدا» است. مرتفع‌ترين قسمت اين شهرستان قلة «ميل» و پست‌ترين ناحية آن كوير«سياه كوه» است.

 ابرکوه ابرکوه  

 شهرستان ابركوه با وسعت 5641 كيلومتر مربع و جمعيتي بالغ بر 40700 نفر در يك صد و چهل كيلومتري غرب شهرستان يزد قرار دارد. مركز اين شهرستان، شهر ابركوه با وسعت شش كيلومتر مربع است و بيشتر اهالي آن به كشاورزي اشتغال دارند. ابركوه يكي از شعب راه ابريشم است كه در گذشته آباد و پرجمعيت بود. نام آن در منابع قديم و جديد به صورت‌هاي «ابرقو»، «ابرقويه»، «برقوه» و «دركوه» آمده است.

 

مردم استان يزد از نژاد آريايي و ايراني هستند و به علت موقعيت جغرافيايي ويژه اين استان، از آميختن با نژادهاي غير ايراني تا اندازه‌اي مصون مانده‌اند. در روزگار باستان و آغاز مدنيت و آبادي در اين سامان، نژادهاي ديگري در اين ناحيه مي‌زيستند و با نژادهاي اصلي آن درآميختند. اين آميزش بي‌گمان بعدها در سرگذشت اجتماعي، فرهنگي و حتي تركيب نژادي مهاجران تازه رسيدة آريايي نيز تأثير بسيار داشته است.

در نيمة هزارة دوم پيش از ميلاد، آريايي‌ها به فلات مركزي ايران از جمله منطقة يزد كه در دل اين فلات قرار دارد، روي آوردند. در دوره‌هاي بعد نيز، گروه‌هاي عرب، ترك، مسيحي و كليمي به اين منطقه آمدند. در سدة اخير نيز اعراب مهاجر به اين استان آمده و در آن ساكن شدند.

اساس گاهشماری سنتی در مهریز، تحولات جوی و اثرات آن بر روی محصول کشاورزی می باشد . مثلاً در برخی مناطق همچون مهر پادین از اول بهار تا اواخر این فصل هر 6 روز یک بار یک انقلاب جوی ایجاد می شود که ممکن است بارندگی به دنبال داشته باشد . لذا این فصل را به تعدادی ششه تقسیم می کنند و آن را به رقم روزهایی که از سال گذشته است اضافه می کنند . یعنی شش روز اول بعد از عید را « شش » و شش روز دوم را « دوازده و ششه »، آنگاه « هجده و ششه » که در ارنان به بیرام کش معروف است .
نوبت به « بیست و چهار و ششه » که می رسد احتمال بارندگی بسیار بالاست و از این پس اگر باران ببارد ، برای محصول زیان دارد .
به « هفتاد و دو و ششه » که رسید مطمئن هستند که باران می بارد ولی اگر در این 72 روز باران نیاید می گویند هفتاد و دو افتاد آغاز تیر ماه ، نودم عید خوانده می شود که در این روز، گندم از آب می افتد .
صد و بیستم عید، آغاز فصل برداشت گندم است و در این روز چوپانان از کوه پایین می آیند و قراردادهای چوپانی را تمدید می کنند .